politiek
Politieke speurtocht – bezoek aan de raad 2
Een politieke speurtocht door een gemeenteraad. Deel 2
16
juni, 2020

Het vervolg op de Politieke Speurtocht door mijn eigen gemeenteraad. Met vandaag: de opstelling, wat gebeurt er eigenlijk tijdens een schorsing en wie zitten er eigenlijk in deze gemeenteraad (iets met representatie).

Morgen hebben we (alweer) een nieuwe vergadering van de raad. Maar ik blijf nog even bij onze vorige vergadering.

Wil je deel 1 van deze speurtocht teruglezen? Dan kan dat hier.

 

De opstelling

 

Onze raad kent de lagerhuisopstelling. Net als in het Engelse lagerhuis zitten we tegenover elkaar, met een behoorlijke ruimte ertussen.

Die ruimte is nu opgevuld met tafels en stoelen  en daar zitten nu ook raadsleden om zo aan de anderhalve meter regels te kunnen voldoen.

Maar in tegenstelling tot het Engelse systeem kennen we geen twee partijenstelstel in Nederland. In mijn gemeente hebben we acht partijen (twee lokale partijen, VVD, CDA, CU, D66, GroenLinks en PvdA) Uiterst links en uiterst rechts kennen we (nog) niet in de raad. En de verschillen tussen de partijen zijn niet heel erg groot. Qua mening en gedrag.

Veel gemeentes hebben een ovale of ronde opstelling. Waarbij de wethouders of opgenomen zijn de de cirkel (bijvoorbeeld in Assen) of buiten de cirkel zitten.

De wethouders zitten langs de zijlijn. Terwijl het debat dus tussen raadsleden zou moeten zijn (ze zitten niet voor niets aan de zijkant), gebeurt het toch vaak tussen raad en college. En dan vooral tussen oppositie en college.

 

Wie zitten er in de raadszaal?

 

Behalve de 23 raadsleden (daarover zo meer) zitten er veel meer mensen bij een raadsvergadering. Op dit moment mogen er maar maximaal 30 mensen in een raadszaal. Dus naast de raadsleden (die er niet allemaal zijn, in verband met ziektes), is de voorzitter van de raad en de griffier aanwezig. De burgemeester zit de raadsvergadering voor. Het mag ook niet anders, dit is bij wet zo geregeld.

De wethouders (5 in totaal) zitten op hun plek. Daarnaast zitten er ambtenaren in de zaal. Wie dat zijn is afhankelijk van het onderwerp. Ze zitten er uit interesse of om het college te ondersteunen als er lastige vragen uit de raad komen. De griffiemedewerkers en bode(s) zijn ook aanwezig.

Dan hebben we de pers. In onze plattelandsgemeente zijn dat natuurlijk niet de landelijke pers. Die zijn niet geïnteresseerd in de onderwerpen die hier spelen. Meestal hebben we 2 of 3 journalisten op bezoek. En zij hebben een eigen plekje.

Dan heb je de steunfractieleden (of duo-raadsleden, fractieondersteuners, etc.). Ongeveer 2 per fractie. Al zijn lang niet allen elke keer aanwezig.

Als laatste heb je de inwoners zelf in de raadszaal. Gewoon omdat ze politiek leuk vinden of omdat ze gaan inspreken.

Al met al zijn er elke vergadering meer dan 50 mensen aanwezig.

 

Over de raadsleden

Hoeveel raadsleden er zijn hangt af van de grootte van de gemeente. De kleinste gemeenten hebben 9 zetels (bijvoorbeeld Schiermonnikoog) de grootste gemeenten hebben 45 zetels (de grote steden). Wij hebben 23 raadsleden, vrij eerlijk verdeeld over 8 fracties. Waarbij de grootste drie fracties uit 4 personen bestaan en de kleinste uit 1.

Hoe representatief is de gemeenteraad eigenlijk?

Als je antropologisch onderzoek doet (wat de politieke speurtocht is) doe je geen waardeoordelen. Je aanschouwt en noteert. Oordelen laat je aan anderen over. Dus op de vraag of een gemeenteraad wel een goede afspiegeling is van de samenleving geef ik geen antwoord.

Wat wel opvalt is het aantal vrouwen in onze raad: 4. (terwijl je toch mag veronderstellen dat in een gemeente ongeveer 50% vrouw is). De rest is dus man. Hoeveel transgenders, homo’s etc. er in onze raad zitten? Ik zou het niet weten, daar wordt niet openlijk over gepraat. We hebben 1 iemand met een buitenlands paspoort in de raad (Australisch) en één persoon met een molukse achtergrond.

Wel verbaast het me hoe weinig geïnteresseerd raadsleden zijn in de achtergronden van anderen. Ik weet van een aantal raadsleden nu nog niet wat voor werk ze doen of gedaan hebben.

Leeftijd is wel een ding in deze gemeenteraad (net als het beperkt aantal vrouwen). Slechts 1 raadslid is onder de dertig jaar, 3 zijn onder de veertig,  2  jonger dan vijftig en 6 zijn onder de zestig jaar. 11 raadsleden zijn ouder dan zestig (en een aantal zijn ver over de zeventig!).

Welke invloed heeft de hogere leeftijd op het debat? Hebben oudere raadsleden het voor het zeggen en hebben jongeren minder invloed? En wat voor invloed heeft het gebrek aan vrouwen op de agenda? Allemaal vragen die logisch zijn maar waar ik nu nog geen antwoord op heb. Maar wel interessant om verder te onderzoeken.

Ranking

 

Wie de baas is, die bepaalt. Wat er op de agenda komt, waarover gepraat wordt, hoe er over gepraat wordt.

 

Schorsen

 

 

Dit is deel 1 van de Politieke Speurtocht bij een raadsvergadering. Het is niet gemakkelijk om de signalen van macht en ranking te zien in een raadsvergadering. Waar mensen zitten, hoe ze praten, wat ze zeggen en hoe ze er uit zien zegt niks of weinig over hun machtspositie. Zelfs hoeveel mensen praten en interrumperen zegt vaak niets over hun machtspositie. De mensenmagneet (naar wie loopt iedereen als er geschorst wordt) en het doen van ordevoorstellen is wel een manier om macht op te eisen. Een sociogram maakt veel duidelijk over wie met wie samenwerkt en hoe de verhoudingen in de raad liggen. Wel kan deze per onderwerp verschillend zijn.

De volgende keer heb ik het over vrouwen-mannen. En over jong/onervaren versus ouwe stomp. Ook vertel ik wat er tijdens een schorsing gebeurt (want daar gebeurt het). En meer over rituelen.

Meer artikelen lezen